कृर्षि

दसैंमा जुम्लाकाे अर्ग्यानिक स्याउ बेच्न भ्याइनभ्याई

दसैंमा जुम्लाकाे अर्ग्यानिक स्याउ बेच्न भ्याइनभ्याई

Banner News, अर्थ/विकास, कृर्षि
जुम्लाको सिँजा गाउँपालिका ६ गोरा गाउँका रामसिंह रावललाई दसैंमा स्याउ बेच्न भ्याइनभ्याई छ । गाउँमा रमाउने पर्वका बेलामा पनि रावल भने काठमाडौंमा स्याउ बेच्न व्यस्त छन् । उनले दसैंलाई लक्ष्य गरेर सात टन स्याउ काठमाडाैं पुर्‍याएका थिए । अग्र्यानिक स्याउ खेतीका अभियन्ता रावल आफ्नै बगैंचामा उत्पादन भएका फलको बजार विस्तारको लागि जुटेका छन् । काठमाडौं पुर्‍याएर १ सय ५० रुपैयाँ किलोमा स्याउ बेचिरहेको उनले बताए । अर्थशास्त्रमा स्नातक गरेका रावलले जुम्लामा स्याउ उत्पादन तथा प्रशोधन उद्योग स्थापना गरी एक हजार स्याउ, ओखर र आरुको व्यवस्थित बगैंचा बनाएका छन् । जुम्लाको स्याउ बजारीकरणमा राज्यले कुनै दायित्व नलिएकाले किसानले नै उत्पादन र बजारीकरण गर्नुपर्ने बाध्यता रहेको उनले बताए ।
जुम्लामा दुई हजार ७६ मेट्रिक टन खाद्यान्न अपुग

जुम्लामा दुई हजार ७६ मेट्रिक टन खाद्यान्न अपुग

Banner News, अर्थ/विकास, कृर्षि
मानदत्त रावल | जुम्ला   कर्णाली प्रदेशको जुम्लामा दुई हजार ७६ मेट्रिक टन खाद्यान्न अपुग हुने भएको छ । आर्थिक वर्ष ०७४÷७५ को प्रक्षेपित जनसंख्या एक लाख १६ हजार ६१ रहेकोमा प्रतिव्यक्ति प्रतिवर्ष एक सय ९१ किलोग्राम आवश्यक पर्ने दरले २८ हजार नौ सय ५३ मेट्रिक टन खाद्यान्नको आवश्यकता भएको कृषि विकास कार्यालय जुम्लाका प्रमुख बालकराम देवकोटाले बताए । उनले भने, ‘अहिले जिल्लामा २६ हजार आठ सय ७७ मेट्रिक टन खाद्यान्न उत्पादन भएकोले दुई हजार ७६ मेट्रिक टन खाद्यान्न अपुग हुने देखिएको हो । धान दुई हजार नौ सय ५० हेक्टर क्षेत्रफलममा ६ हजार ९० मेट्रिन टन, मकै चार हजार पाँच सय हेक्टर क्षेत्रफलमा ६ हजार सात सय ५० मेट्रिक टन, गहुँ दुई हजार तीन सय ५० हेक्टर क्षेत्रफलमा चार हजार पाँच सय मेट्रिक टन, कोदो तीन हजार सात सय हेक्टर क्षेत्रफलमा तीन हजार नौ सय  मेट्रि
औद्योगिक व्यापार महोत्सवको तयारी पुरा

औद्योगिक व्यापार महोत्सवको तयारी पुरा

कृर्षि
हस्त बुढा । कर्णाली प्रदेशको पर्यटकिय शहर जुम्लामा प्रादेशिक औद्योगिक व्यापार महोत्सवको अन्तिम तयारी पुरा भएको छ । कर्णालीमै दोस्रो पटक आयोजना भएको ठुलो र लामो औद्योगिक व्यापार प्रादेशिक महोत्सव भदौ १९ बाट शुरु हुने छ । भदौ १९ देखि २९ सम्म १० दिन सम्म महोत्सव संचालन हुने उद्योग बाणिज्य संघ जुम्लाले जनाएको छ । भने, दोस्रो प्रादेशिक महोत्सवको कर्णाली प्रदेश सरकारका मुख्यमन्त्री महेन्द्र बहादुर शाहिले गर्ने छन् । त्यसका साथै एकसयबढि स्टलहरु पनि बुकिङ भईसकेका छन् । राष्ट् ितथा स्थानीय कलाकारले आफ्नो प्रस्तुती दिने छन् । कृषि उत्पादनको प्रर्बद, बजारीकरण तथा आर्थिक समृद्धीका लागि दोस्रो पटक जुम्लामा प्रादेशिक महोत्सव हुन लागेको हो । उद्योग बाणिज्य संघ जुम्लाले बुधबार पत्रकार सम्मेलन गरी महोत्सवको अीनतम तयारी पुरा भएको जानकारी दिएको छ । भने आम जम्लाबासीलाई महोत्सवलाई सफल्ता पुर्वक सम्पन्न गर्न
जुम्लाको दोस्रो स्याउ महोत्सवमा देखिएका आर्कषण (फोटो फिचर)

जुम्लाको दोस्रो स्याउ महोत्सवमा देखिएका आर्कषण (फोटो फिचर)

अर्थ/विकास, कृर्षि
              तस्बिर ः मानदत्त रावल, सागर परियार, कर्णाली पोष्ट दैनिक
छुनै नसकिने तरकारीको भाउ

छुनै नसकिने तरकारीको भाउ

कृर्षि
काठमाडौं । यतिबेला बजारमा हरियो तरकारीको मूल्य ह्वात्तै बढेको छ। विगतको भन्दा ६० रुपैयाँको दरले तरकारीको मूल्य बढिरहेको छ। औसत भन्दा खुद्राको भाउ झनै बढेको छ। कालिमाटी तरकारी बजारमा पसेको बाढी, भारतीय तरकारी आउन कमी, विषादी चेकजाँच जस्ता विषयले तरकारीको बजार भाउ उकासिएको हो। बजारमा अहिले गोलभेडा, भिण्डी, तितेकरेला, परवर, काक्रो, घिरौला, भटमासकोशा, कागती, रायोको साग, अदुवा, चम्सुरको साग, न्यूरो लगाएतका थुप्रै तरकारीहरुको मूल्यमा साविकको भन्दा तीन गुणासम्म बृद्धि भएको छ। प्राय बर्षातको समयमा तरकारीको भाउ ह्वात्तै बढ्ने गरेको छ। सामान्य भन्दा धेरै पानी पर्नाले तरकारी ढुवानी गर्न कठिनाई भएका कारण भाउ बढेको कालीमाटी फलफूल तथा तरकारी बजार विकास समितिका सूचना अधिकारी विनय श्रेष्ठले बताए। अहिले नेपालमा आयात हुने हरिया तरकारीहरु आन्तरिक स्रोतबाटै आउने गरेको छ। त्यसमा पनि मनसुनले आएको पहिर
तातोपानीको नयाँ नीतिः ‘विद्यालयमा दिवा खाजा अर्गानिक खुवाउने’

तातोपानीको नयाँ नीतिः ‘विद्यालयमा दिवा खाजा अर्गानिक खुवाउने’

कृर्षि
सागर परियार, “दिवा खाजा अर्गानिक खुवाउने नीतिले बालबालिकाको पोषणमा बृद्धि र रैथाने अन्नको उत्पादकत्वमा बृद्धि गर्ने लक्ष्य रहेको छ ।” जुम्लामा जम्मा एक सय ७० वटा विद्यालयहरु छन् । जसमा आधारभुत तहका ९२, निमावीतहका ३१ र माध्यमिक तहका विद्यालय ४७ वटा गरी एक सय ७० विद्यालय जुम्लामा छन् । आधारभुत, निमावी र मावि गरी जम्मा विद्यार्थी संख्या जुम्लामा ३१ हजार १ सय ५४ जना छन् । जसमा ईसिडि लगायत आधारभुत तहमा मात्रै छात्र छात्रा गरी, १९ हजार २ सय ८४ जना बालबालिका रहेका छन् । जो सधै विद्यालयमा संघिय सरकारले दिदै आएको दिवा खाजा कार्यक्रमबाट लाभान्वित बालबालिका हुुन् । जुम्लाका जम्मा विद्यार्थी संख्याको ८० प्रतिशत दिवाखाजा कार्यक्रममा लाभान्वित रहेको पाइएइको छ । प्रति विद्यार्थी १५ रुपैया देखि २५ रुपैया सम्म खाजा खुवाउने सरकारले बजेट प्रत्यक विद्यालयमा दिएको छ । तर जुम्लाका सबै विद्यालयमा दि
पहिलो मार्सी फलेको खेत, ‘गुरु फोक्टो’मा रोपाई महोत्सव (फोटो फिचर)

पहिलो मार्सी फलेको खेत, ‘गुरु फोक्टो’मा रोपाई महोत्सव (फोटो फिचर)

कृर्षि
सागर परियार, जुम्लामा सयौ शताब्धीपछि मार्सी धान एतिहास सार्वजानिक भएको छ । जुम्लामा ११ सय वर्ष पहिले महापुरुष लछालकृति पैकलोले तातोपानी २ को लाछु जिउलोमा धान रोपेको किवंदन्ती सार्वजानिक भएको हो । लछालकृति पैकेलो, तातोपानी २ को झारखोली भन्ने जंगलमा बेसारिसे अबस्थामा थिए । गुरुफोक्टो रोपाई दिवशको उद्घाटन गर्दै ११ सय वर्ष पहिले स्वर्गीय कुचे बुढाले जंगलमा रोहि रहेको अबस्थामा भेटे पैकलो नामको बच्चालाई भेटे, उसलाई घरमा ल्याएर लापालन गरेपछि एक दिन पैकलो आफै गएर हाल धानका खेत रहेको लाछु ज्युलोको घना जंगलमा कालीमार्सी धान उत्पादन हुने भन्दै उनले खन्न थाले । स्थानीय ८० वर्षिय नन्दप्रसाद अधिकारीले भने, ११ सय वर्षको समयमा उनले पैकेलोले एक्ले खनेर धान रोपे पछि ५ महिनाको अवधिमा कालीमासी धान उत्पादन भएको हो । अधिकारीले पनि आफ्ना बुढा बाजेको भनाईलाई उद्रित गर्दै भने, खेत खन्ने क्रममा हिलो
जुम्लामा कालीमार्सी रोपाई, नगरप्रमुख र सिडिओ रोप्नेरी

जुम्लामा कालीमार्सी रोपाई, नगरप्रमुख र सिडिओ रोप्नेरी

अर्थ/विकास, कृर्षि
कर्णाली पोष्ट दैनिक जुम्ला ः सामान्यतया अन्य जिल्लामा असारमा मात्रै धान रोपिने भएपनि जुम्लामा भने जेठमै धान रोप्ने चलन छ । चिसोका कारण असारमा रोपेको धान समयमै नपाक्ने भएकाले यहाँ जेठमै धान रोप्ने गरिएको हो । यतिखेर जुम्लाका कृषकलाई कालीमार्सी धान रोप्ने चटारो छ । यसैगरी शनिबार नेपालकै प्रसिद्ध धार्मिक स्थल चन्दननाथ भैरवनाथ मन्दिरको शेरा (खेत) ज्यूलोमा रोपाई सुरु गरिएको छ । जुम्लाको सदरमुकाम खलङ्गा स्थिल चन्दननाथ भैरवनाथ बाबाको ३५ हजार बर्गमिटर खेतमा रोपाई सुरु गरिएको हो । शेरा खेतमा रोपाई गर्नका लागि चन्दननाथ नगरपालिका प्रमुख कान्तिका सेजुवाल र प्रमुख जिल्ला अधिकारी दुर्गा बञ्जाडे रोपाहा (रोप्नेरी) का रुपमा अघि सर्नु भएको छ । चन्दननाथ सहकारीको आयोजनामा रोपाहा जुटेर शेरा खेतमा रोपाई गरिएको हो । चन्दननाथ नगरपालिका प्रमुख कातिन्का सेजुवालका अनुसार कालिमार्सी धान र चन्दननाथ भैरवनाथ मन
खाद्य सुरक्षा र जीविकोपार्जनका लागि, कर्णालीकामा डब्लुएफपीले अध्ययन गर्दै

खाद्य सुरक्षा र जीविकोपार्जनका लागि, कर्णालीकामा डब्लुएफपीले अध्ययन गर्दै

कृर्षि
सागर परियार कर्णाली अर्गानिक उत्पादनको उर्वर क्षेत्रका रुपमा चिनिन्छ । तर पछिल्लो समय जलवायु परिवर्तनका कारण यहाँका किसानको जनजीवीकामा प्रतिकुल असर पर्दै गएको छ । जुम्लामा रहेका झण्डै १८ हजार घरधुरी अहिले पनि कृषिमै निर्भर छ । जति मेहनत गरेर खेतीपाती गरेपनि ६ महिना सम्म धौधौ पुग्छ । ६÷७ वर्ष पहिले घरघरमा मुरी मुरी धान, जौ, गौ, मकै, कोदो र चिनो लगायत विभिन्न अन्न बाली उत्पादन हुन्थ्यो । वर्षभरी १०÷१२ सदस्य भएको परिवार घरकै उत्पादनले चल्थ्यो । तर पछिल्लो समय एका तर्फ उत्पादन कम भएको उत्पादन अनुसार संचीत गर्ने र उपभोग गर्ने आधुनिक कृषि प्रणालीका बारेमा थाहा नहुँदा कर्णालीमा खाद्य सुरक्षा जोखिम बढ्दै गएको पाईन्छ । गाउँको हुनेखाने बोरीका बोरी उत्पादन गर्ने घरहरुमा पनि अहिले आयातीत खाद्यन्नकै भर छ । घरको उत्पादनले नपुगेपछि कालापहाड जाने ६ महिना कमाउने ६ महिना कर्णालीका अधिंकाश किसानको दैन
र्निब्याजी ऋणले व्यवसायिक कृषिलाई राहत

र्निब्याजी ऋणले व्यवसायिक कृषिलाई राहत

कृर्षि
कर्णाली पोष्ट दैनिक जुम्ला ः तिला गाउँपालिका – ८ का प्रेम बस्नेत नर्सरी किसान हुन् । उनले २०६० साल देखि नर्सरी खेती शुरु गरेका थिए । घरको आर्थिक अबस्था कमजोर हुँदा हुदै पनि आफुले नर्सरी खेतीलाई निरन्तरता दिदै आएको उनले बताए । झण्डै एक रोपनी जग्गामा नर्सरी खेती छ, । विरुवाको बढ्दो माग छ । उनले थपे, आफु संग बजेट शुन्य, ऋण लिकालेर नर्सरी खेती गरौँ साहुको चर्को ब्याजदरले ढाड सेक्ने ननिकालौँ आर्थिक अभाव थियो । विस्तारै नर्सरी खेतीबाट हात झिक्ने सोचमा थिए । माग बढेपनि आर्थिक मलजल, सिचाई, आधुनिक प्रविधिको अभावले सताएको थियो । त्यस्तै, तिला गाउँपालिका – ३ कुडारीका कर्ण हमाल पनि सामान्य तरकारी खेती गर्थे, मनमा व्यवसायिक तरकारी खेती गर्ने जागर थियो, तर उनलाई पनि आर्थिक अभावले बाधा गरेको थियो । सानो खेतमा फलाएको तरकारी साना बजारमा पुराउन्थे, उनले भने, कतै ऋण पाएको भए जग्गा लिजमा लिएर व्यवसायिक