कृर्षि

बाँझो जमीन खनजोत गर्दै ओदीबासी

बाँझो जमीन खनजोत गर्दै ओदीबासी

Banner News, कृर्षि
जुम्ला ः जुम्लाको हिमा गाउँपालिका – २ ओदीबासी बाँझो जमीन खनजोत गर्न थालेका छन् । अहिले कर्णाली प्रदेशले जमीन बाँझो राख्न नपाईने कार्यक्रममा ल्याएपछि उनीहरु बाँझो जमीन खनजोत गर्न थालेका हुन् । विश्वभर फैलिदो कोरोना भाइरसका प्रभाबका कारण विदेसिएका नागरिक गृह जिल्लामा फर्केका छन् । विदेशबाट फर्किको नागरिकलाई रोजगार दिनका लागि सरकारी तथा गैरसरकारी निकायले बाँझो जमीन खनजोत गर्ने गहरा सुधार जस्ता कार्यक्रम ल्याएर युवालाई रोजगार प्रदान गरिएको हिमा गाउँपालिका अध्यक्ष रजबहादुर शाहीले बताए । बाँझो जग्गाको सदुपयोग हुने, भिरालो जग्गा गहरामा परिणत हुने, कृषि पेशाको वढवा हुने, आम्दानीमा वृद्धी हुने भएकाले सरकारी तथा गैरसरकारी निकायले यस्ता कार्यक्रम तर्थुमा गरेको उनले बताए । रैथाने वालीको संरक्षण हुने, स्वदेश फर्किएका नागरिकले काम पाउने, सामुहिक खेती प्रणलीको विकास हुनुका साथै साँझेदारीमा काम गर्न
कृषकलाई सिमिको विउ

कृषकलाई सिमिको विउ

कृर्षि
जुम्ला : पातारासी र तिला गाँउपालिकालाई सिमि पकेट क्षेत्रका रुपमा हेरिन्छ । त्यहाँका अधिंकाश किसानको मुख्य खेतीनै सिमि उत्पादन हो । परम्परागत खेती पद्धतीबाट यहाँका किसानले परिश्रम अनुसारको उत्पादन पाउँदैनन सकेका छैनन् । पातारासी तथा तिलाका विभिन्न गाउँका किसानले सिमि संग चालम साटेर भात खान्छन्  । ती क्षेत्रमा प्रयाप्त धान खेती गर्ने जगा छैन् । मुख्यजीविकोपार्जन गर्ने पेशा भनेकै सिमि खेती हो । हाल विश्वव्यापी महामारीका रुपमा फैलिएको कोरोना भाईरसको विषम् परिस्थिती र उत्पादकत्व बृद्धि गरी किसानलाई राहत दिन उन्नत सिमिको बिउ हस्तान्तरण गरिएको छ । कोरोना भाईरस रोकथाम तथा नियन्यणका लागि जारी लकडाउनले गर्दा खाद्य संकट नजिकिदो अबस्थामा छ । परपम्परागत खेतीले परिश्रम अनुसारको उत्पादन हुदैन् । त्यसैल आधुनिक खेती पद्धती सिकाउदै उत्पादन पनि बढी हुने, (केविएल–१०) उन्नत जातको सिमि किसानलाई वितरण गर
लकडाउन बीच मार्सीधानको बीउ राख्दै जुम्लाका किसान

लकडाउन बीच मार्सीधानको बीउ राख्दै जुम्लाका किसान

कृर्षि
सागर परियार ।  कोरोना भाइरसको संक्रमण फैलिन नदिन देश लकडाउनमा छ । हवाई सेवा देखि लामो तथा छोटो दुरीका सबै यातायात बन्द छन् । तर लकडाउनको प्रभाव जुम्लाको सदरमुकाम खलंगामा भए पनि गाउँतिर भने, छैन । चैत १२ गतेदेखि २० गते सम्म जुम्लामा मार्सीधानको विउ राख्ने, बेर्ना बनाउने काम चल्ने भएकाले किसान निकै बेस्त भए । सोहि अनुसार जुम्ली किसानले विहिबार आफ्नो कृषि क्यालेन्डर अनुसार धमाधम बीउ छरी ‘विसुवा पर्व’ मनाएका छन् । चैत २० गतेलाई जुम्लामा विसुँवा पर्वका रुपमा मनाउँछन् । चैत १२ गते कालिमार्सी धानको बीउ भिजाउने, १६ गते उतार्ने, १७ गते चिउरा कुट्ने र २० गते अनिवार्य बेर्नामा बिउ राख्ने चलन रहि आएको छ । कालिमार्सी धान उत्पादनका लागि चैत १२ देखि २० गते विउ राख्ने समय र जेठ असारमा रोपेर कार्तिमा काटुन्जेलको विधित परम्परालाई कृषि क्यालेण्ड मान्दै आएको स्थानीय जानकार व्यक्ति रमानन्द आर्चायले ब
२३ लाख क्षतिपुर्ति पाएपछि स्याउ कृषक हर्षित

२३ लाख क्षतिपुर्ति पाएपछि स्याउ कृषक हर्षित

कृर्षि
जुम्ला : कालिकोटका स्याउ कृषकले २३ लाख रुपैयाँ क्षतिपुर्ति प्राप्त गरेका छन् । असिना र खडेरीका कारण स्याउ नष्ट भएपनि कृषकले क्षतिपुर्ति प्राप्त गरेका हुन् । शिखर लाइफ इन्स्योरेन्स कम्पनीले कालिकोट तिलागुफा नगरपालिका स्याउ कृषकलाई एकमुष्ट २३ लाख रुपैयाँ क्षतिपुर्ति उपलब्ध गराएको हो । शिखर इन्स्योरेन्स कम्पनीका कर्णाली इन्चार्ज क्रृषिराम पाण्डेका अनुसार २०७२ साल देखि स्याउ बीमा कार्यक्रम शुरु भएको हो । अहिले हुम्ला बाहेक तत्कालिन कर्णालीको जुम्ला, कालिकोट, मुगु र डोल्पाका किसान स्याउ बिमा प्रति निकै आकृषित भएका छन् । असिना र खडेरी परेर स्याउ उत्पादनमा ह्रास आएपछि किसानले क्षतिपुर्ति पाउने गरेका छन् । तिलागुफाका नगरपालिकाको कृषकले एक हजार रुपैयाँ देखि ५० हजार रुपैयाँ सम्म क्षतिपुर्ति पाएका हुन् । ५ बिरुवा हुने किसानले एक हजार रुपैयाँ पाएको इन्चार्ज पाण्डेले भने २ सय ५० स्याउका बिरुवा हुने क
उपल्लो डोल्पा पुस अन्तिममा पनि नांगै

उपल्लो डोल्पा पुस अन्तिममा पनि नांगै

कृर्षि, प्रदेश न. ६, समाज, स्थानिय तह
जिल्ला प्रशासन कार्यालय डोल्पाका सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी लक्ष्मीदेवी शर्मा केही दिनअघि मात्रै हेलिकोप्टरमा उपल्लो डोल्पा पुगिन् । कात्तिकदेखि नै हिउँ पर्न सुरु हुने उपल्लो डोल्पामा पुस सकिन लाग्दा त्यहाँका डाँडाकाँडा र गाउँबस्ती हिउँले भरिभराउ होलान् भन्ने उनले सोचेकी थिइन् । तर उपल्लो डोल्पा उनले सोचेको भन्दा ठ्याक्कै उल्टो थियो । उपल्लो डोल्पा उनले सोचेजस्तो चारैतिर हिउँले ढाकिएको थिएन । बरु काला र नांगा थिए । पाँच हजार मिटर उचाइमा पर्ने डाँडाकाँडाहरू यो समयमा हिउँले ढाकिनु पर्ने हो । तर त्यहाँ राता र स–साना घाँस उमे्रको प्रस्टै देखिन्थ्यो । करिब १५ हजार फिट माथिसम्म उड्दै उपल्लो डोल्पा पुगेकी उनले धो, तिन्जे, साल्दाङलगायतका बस्ती सबै नांगै देखिन् । उनले भनिन्, ‘अघिल्लो वर्ष यही समयमा उपल्लो डोल्पा पुग्दा हिउँमा पुरिएको हुन्थ्यो, अहिले त डाँडाकाँडा र गाउँबस्ती सबै तल्लो डोल्पा
सडक जोडिए संगै रैथाने बाली लोप

सडक जोडिए संगै रैथाने बाली लोप

अर्थ/विकास, कृर्षि
 रैथानेबाली लोप हुँदा किसान चिन्तीत, जोगाउने स्थानीतहका योजना मात्रै     सागर परियार÷;हस्त बुढा, जुम्लामा उत्पादन हुँदै आएको रैथाने अन्नबाली लोपोन्मुख हुँदै गएपछि जुम्लाका किसान चिन्तीत भएका छन् । पहिला सबैका घरघरमा पाईने, चिनो कागुनो, फापर,मार्से, गहत, कालो भट्मास लगायत शरिरलाई पोषण दिने रैथाने अन्न उत्पादनै हुन छाडेपछि लोपउन्मुख भएको हो । जसले गर्दा अहिले रैथानेबालीको बीउ पनि पाउन छोडेपछि किसान चिन्तामा रहेको स्थानीय मक्करे बुढाले बताए । केही वर्ष अघि सबै खाले रैथाने अन्न बाली उत्पादन हुने उनको घरमा आजभोली आयातित खाधन्न मात्रै छ । ‘पहिला घरमा अपुगको भएको रासन तराईबाट भेडारबाख्रा, खच्चर र घोडाबाट ल्याउने गरिन्थ्यो । तातोपानी गाउँपालिका–७ का तिलक बुढाले भने, ‘अहिले तराईको चामल नखाने घर कोही पनि बाँकी रहेनन् । आफ्नो जग्गा बाझो राखेर भएपनि विकासी चामल खाने बानी परे
जुम्लामा हिमपात, जनजीवन कष्टकर (फोटोफिचर)

जुम्लामा हिमपात, जनजीवन कष्टकर (फोटोफिचर)

अर्थ/विकास, कृर्षि, प्रदेश न. ६, समाज
जुम्ला ः कर्णाली प्रदेशका हुम्ला, डोल्पा र मुगु जिल्लामा बिहिवार दिउँसोदेखि हिमपात भएपनि जुम्लामा भने शुक्रबार विहान देखि मात्रै हिउ पर्न थालेको छ । यहाँ विहानै देखि हिमपात भएपछि अत्याधिक चिसो बढेको छ हो । चिसोका कारण कर्णालीका जिल्लाहरुमा जनजीवन निकै कष्टकर बनेको छ । हिमपातले कृषक भने उत्साहित छन् । समयमै हिउँ र बर्षा हुदा हिउदे बाली जौँ गहु सप्रने भन्दै कृषक उत्साहित भएका हुन् । अहिले उच्च हिमाली क्षेत्रमा हिउँले डाँडाकाँडा सेताम्य भएका छन् । निरन्तर हिमपात भइरहेकोले गाइबस्तु गोठ भन्दा बाहिर निकाल्न सकिएको अवस्था छैन् । हिमाली क्षेत्रका विद्यालयमा पठनपाठन प्रभावित भइरहेको छ । चिसोको मार बालबालिका र बृद्धबृद्धामा बढी परेका छन् । जुम्लामा पहिलो पटक हिमपात भएको हो । धुलो र धुवाका कारण मौसमी रुघाखोकीको प्रकोप बढ्ने संभावना थियो तर हिमपात भएपछि हराउने अपेक्षा गरिएको छ । स्थानीय कृष
दसैंमा जुम्लाकाे अर्ग्यानिक स्याउ बेच्न भ्याइनभ्याई

दसैंमा जुम्लाकाे अर्ग्यानिक स्याउ बेच्न भ्याइनभ्याई

अर्थ/विकास, कृर्षि
जुम्लाको सिँजा गाउँपालिका ६ गोरा गाउँका रामसिंह रावललाई दसैंमा स्याउ बेच्न भ्याइनभ्याई छ । गाउँमा रमाउने पर्वका बेलामा पनि रावल भने काठमाडौंमा स्याउ बेच्न व्यस्त छन् । उनले दसैंलाई लक्ष्य गरेर सात टन स्याउ काठमाडाैं पुर्‍याएका थिए । अग्र्यानिक स्याउ खेतीका अभियन्ता रावल आफ्नै बगैंचामा उत्पादन भएका फलको बजार विस्तारको लागि जुटेका छन् । काठमाडौं पुर्‍याएर १ सय ५० रुपैयाँ किलोमा स्याउ बेचिरहेको उनले बताए । अर्थशास्त्रमा स्नातक गरेका रावलले जुम्लामा स्याउ उत्पादन तथा प्रशोधन उद्योग स्थापना गरी एक हजार स्याउ, ओखर र आरुको व्यवस्थित बगैंचा बनाएका छन् । जुम्लाको स्याउ बजारीकरणमा राज्यले कुनै दायित्व नलिएकाले किसानले नै उत्पादन र बजारीकरण गर्नुपर्ने बाध्यता रहेको उनले बताए ।
जुम्लामा दुई हजार ७६ मेट्रिक टन खाद्यान्न अपुग

जुम्लामा दुई हजार ७६ मेट्रिक टन खाद्यान्न अपुग

अर्थ/विकास, कृर्षि
मानदत्त रावल | जुम्ला   कर्णाली प्रदेशको जुम्लामा दुई हजार ७६ मेट्रिक टन खाद्यान्न अपुग हुने भएको छ । आर्थिक वर्ष ०७४÷७५ को प्रक्षेपित जनसंख्या एक लाख १६ हजार ६१ रहेकोमा प्रतिव्यक्ति प्रतिवर्ष एक सय ९१ किलोग्राम आवश्यक पर्ने दरले २८ हजार नौ सय ५३ मेट्रिक टन खाद्यान्नको आवश्यकता भएको कृषि विकास कार्यालय जुम्लाका प्रमुख बालकराम देवकोटाले बताए । उनले भने, ‘अहिले जिल्लामा २६ हजार आठ सय ७७ मेट्रिक टन खाद्यान्न उत्पादन भएकोले दुई हजार ७६ मेट्रिक टन खाद्यान्न अपुग हुने देखिएको हो । धान दुई हजार नौ सय ५० हेक्टर क्षेत्रफलममा ६ हजार ९० मेट्रिन टन, मकै चार हजार पाँच सय हेक्टर क्षेत्रफलमा ६ हजार सात सय ५० मेट्रिक टन, गहुँ दुई हजार तीन सय ५० हेक्टर क्षेत्रफलमा चार हजार पाँच सय मेट्रिक टन, कोदो तीन हजार सात सय हेक्टर क्षेत्रफलमा तीन हजार नौ सय  मेट्रि
औद्योगिक व्यापार महोत्सवको तयारी पुरा

औद्योगिक व्यापार महोत्सवको तयारी पुरा

कृर्षि
हस्त बुढा । कर्णाली प्रदेशको पर्यटकिय शहर जुम्लामा प्रादेशिक औद्योगिक व्यापार महोत्सवको अन्तिम तयारी पुरा भएको छ । कर्णालीमै दोस्रो पटक आयोजना भएको ठुलो र लामो औद्योगिक व्यापार प्रादेशिक महोत्सव भदौ १९ बाट शुरु हुने छ । भदौ १९ देखि २९ सम्म १० दिन सम्म महोत्सव संचालन हुने उद्योग बाणिज्य संघ जुम्लाले जनाएको छ । भने, दोस्रो प्रादेशिक महोत्सवको कर्णाली प्रदेश सरकारका मुख्यमन्त्री महेन्द्र बहादुर शाहिले गर्ने छन् । त्यसका साथै एकसयबढि स्टलहरु पनि बुकिङ भईसकेका छन् । राष्ट् ितथा स्थानीय कलाकारले आफ्नो प्रस्तुती दिने छन् । कृषि उत्पादनको प्रर्बद, बजारीकरण तथा आर्थिक समृद्धीका लागि दोस्रो पटक जुम्लामा प्रादेशिक महोत्सव हुन लागेको हो । उद्योग बाणिज्य संघ जुम्लाले बुधबार पत्रकार सम्मेलन गरी महोत्सवको अीनतम तयारी पुरा भएको जानकारी दिएको छ । भने आम जम्लाबासीलाई महोत्सवलाई सफल्ता पुर्वक सम्पन्न गर्न