साहित्य

बालबालिकाको चौतर्फी विकासमा सिर्जनशील क्लबको  आबश्यकता किन ?

बालबालिकाको चौतर्फी विकासमा सिर्जनशील क्लबको आबश्यकता किन ?

साहित्य
काठमान्डौ ।नयाँनयाँ सिर्जनाले नै संसारलाई सकारात्मक र नवीन अनि सजिलो ढङ्गबाट अघि बढ्न सहयोग गरिरहेको हुन्छ । नवीन सिर्जनाका लागि झुकाव, चाख, लगाव, साधना र निरन्तरता आवश्यक पर्छ । यसका साथै विभिन्न छलफल, संवाद, तर्क, अध्ययन, अनुसन्धानले यो माझिँदै जान्छ र एउटा गन्तव्यमा पुग्न सक्दछ । त्यो गन्तव्यमा पु¥याउने एउटा बाटो हुन सक्दछ ‘सिर्जनशील क्लब’ । क्लब भएपछि यहाँ विभिन्न मस्तिष्क र विचारले बास गर्छन् । विचारका आदानप्रदान अनि सहयोगले हौसला, उत्साह प्रदान गर्छ, जसले काम गर्ने हातहरुलाई निकै धेरै फुर्ती ल्याइदिन्छ । एकअर्कामा गरिने मदत र दिने हौसलाले सबैलाई अगाडि बढ्न प्ररित गर्छ । सामुहिकताको विकास हुन्छ । नेतृत्व, तर्क गर्ने शक्तिको विकास, अधिकार र जिम्मेवारीप्रति वफदार हुन सिकाउँदछ । एकअर्काका दुःखसुख, संस्कार अनि संस्कृतिकोसमेत आदानप्रदान हुन्छ । एउटा फरक अभिभावकत्व प्राप्त हुन्छ ।
 एकैपटक दश वटा लोककथा लोकार्पण

 एकैपटक दश वटा लोककथा लोकार्पण

समाज, साहित्य
काठमाडौँ । द एसिया फाउन्डेसनले दशवटा लोककथाका चित्रपुस्तकलाई एकैपटक अर्चुअल माध्यमबाट लोकार्पण गरेको छ । समुदायमा रहेका लोककथाहरूलाई विभिन्न सर्जकहरूद्वारा सङ्कलन गराएर बालबालिकाका लागि पठन मैत्री हुने गरी चित्रपुस्तकहरू तयार गरी लोकार्पण गरिएको हो । यही फागुन १० गते पुस्तकका सर्जक, सम्पादक, चित्रकार, चित्रसम्पादक, फाउन्डेसनका प्रतिनिधिहरू, पत्रकार, सहजकर्ताहरूको सहभागितामा उक्त कार्यक्रम गरिएको थियो । “विश्वव्यापी महामारी कोरोनाका कारण भर्चुअल रूपमै लोककथा संकलन कार्यशाला सम्पन्न भयो । कोरोनाका कारण नै यसरी भर्चुअल रूपमै कार्यक्रम गर्नु हामी सबैको बाध्यता रह्यो । तर, यो नयाँ अनुभव पनि भयो । कार्यशालादेखि डिजिटल पुस्तक प्रकाशनसम्म भर्चुअल रूपमा नै गरियो । यो सफलताले उत्साहित तुल्याएको छ ।” यस कार्यक्रमका संयोजक अनुराधाले सुनाउनुभयो । द एसिया फाउन्डेसनको लेट्स रिड ९ीभतक च्भबम०
पत्रकारलाई धम्कीदिने मेयरप्रति महासंघको ध्यानाकर्षण

पत्रकारलाई धम्कीदिने मेयरप्रति महासंघको ध्यानाकर्षण

साहित्य
सुर्खेत । जुम्लाको चन्दननाथ नगर प्रमुख कान्तिका सेजुवालले पत्रकारलाई धम्की दिएको घटनाप्रति नेपाल पत्रकार महासंघ कर्णाली प्रदेश समितिले ध्यानाकर्षण जनाएको छ । जुम्ला स्थित थाहाँखबर रिपोर्टर दिलमाया शाहीले नगरपालिकाको विकास बजेटबाट मेयरका आफन्तको जग्गा घेरवार गरेको प्रशंगबारे समाचार लेखेपछि नगरप्रमुख सुजुवालले टेलिफोन मार्फत रिपोर्टर शाहीलाई धम्की दिएकी थिइन् । उक्त धम्की दिने कार्य गलत भएको ठहर गर्दै महासंघले ध्यानाकर्षण जनाएको हो । तर यस घटनाप्रति जुम्लास्थित संचारमाध्ययम, पत्रकार तथा पत्रकार महासंघ शाखा र जिल्लाका सरोकारवाला मौन छन् ।  विकास बजेटले मेयरका आफन्तको जग्गा घेरबार मेयर सेजुवालले पत्रकार शाहीलाई टेलिफोन मार्फत धम्की दिएपछि महासंघले विज्ञप्ती जारी गर्दै भनेको छ, ‘अशिष्ट, असभ्य भाषा प्रयोग गरी धम्की दिएको घटनाप्रति महासंघ गम्भिर ध्यानाकर्षण जनाउँछ । प्रकाशित सम
नेबासासमा नयाँ कार्यसमितिःदुरदराजमा बाल साहित्य पुराउने लक्ष्य

नेबासासमा नयाँ कार्यसमितिःदुरदराजमा बाल साहित्य पुराउने लक्ष्य

शिक्षा, साहित्य
जुम्ला । नेपाल बालसाहित्य समाजको नयाँ कार्यसमितिलाई कार्यभार हस्तान्तरण कार्यव्रmम सम्पन्न भएको छ । नेबासासको विधान– २०४४ (पछिल्लो संशोधनसहित) अनुसार दुई वर्षे कार्यकाल पुरा भई पुरानो समितिलाई बिदाई गरि नयाँ कार्यसमितिलाई गएको माघ ३ गते कार्यभार हस्तान्तरण गरिएको हो । नेपाल बालसाहित्य समाज २०४४ सालमा स्थापित नेपालकै जेठो बालसाहित्यिक संस्था हो । यस संस्थाले मुख्यतः बालसाहित्यको विकास र बालसाहित्य मार्पmत पठन सिप, पठन संस्कार र संस्कृतिको विकासका लागि विविध कार्यहरु गर्दै आएको छ । साथै गत माघ २४ गते आयोजित एक कार्यक्रममा नेपाल बालसाहित्य समाजको आर्थिक अबस्थाको प्रतिबेदन प्रस्तुत संगै वर्तमान महासचिवलाई फाईल समेत हस्तान्तरण गरिएको छ । नवगठित नवासको कार्यसमितिको अध्यक्षमा प्रा.डा. ध्रुवकुमार घिमिरे चयन भएका छन् । भने, उपाध्यक्षमा प्रमोद प्रधान, महासचिव यशु श्रेष्ठ, सचिवमा डा. या
पुस्तान्तरण नहुँदा सङ्कटमा ‘हुड्के’नाच

पुस्तान्तरण नहुँदा सङ्कटमा ‘हुड्के’नाच

लेख/विचार, समाज, साहित्य
सागर परियार। “पश्चिमा संस्कृति हाबी हुदैं गएपछि कर्णालीका हुड्के नाच मात्र हैनन, मागल,पञ्चेबाजा,ढाल नाच लगायतका संस्कृति लोपोन्मुख बन्दै गएका छन् ।स्थानीय तहमा नीतिगत निर्णय नहुँदा हुड्के नाच पुस्तान्तरण र संरक्षण गर्न चुनौतीपूर्ण बन्दै गएको छ ।” तिला गाउँपालिका ३ का हस्त दमाई अहिले पनि हुड्के नाच्छन् । हुड्क नाच जुन उहाँका बुबाले उनलाई सिकाएर गएको संस्कृतिमा आधारित एक पुर्खोउली सिप हो । हस्त दमाई गाउँघरमा कसैको विवाह हुँदा,छोरा हुँदा वा कुनै उत्सव हुँदा नाच्न गाउँ गाउँमा जान्छन् । उहाँलाई विभिन्न ठाउँबाट निमन्त्रणा आउँछन् । विशेष गरी मङ्सिर र वैशाखको महिनामा अरू समय भन्दा धेरै निमन्त्रणा आउने गर्थ्यो । जुम्लाको पूर्व गुठिचौरदेखि पश्चिम कालिकोट र दक्षिण सिंजासम्मका विभिन्न गाउँहरूमा उहाँ आफ्नो हुड्के नाच लिएर पुगेका छन् । तातोपानी ३ का रतन दमाई पनि एक पोख्त हुड्के नाच्ने कलाकार हुन
राष्ट्रकवि माधवप्रसाद घिमिरेको निधन

राष्ट्रकवि माधवप्रसाद घिमिरेको निधन

साहित्य
जुम्ला । राष्ट्रकवि माधवप्रसाद घिमिरेको निधन भएको छ। बुहारी विजेता घिमिरेका अनुसार राष्ट्र कविको उनकै निवासमा मंगलबार साँझ ५ ः५५ बजे निधन भएको हो। लम्जुङको पुस्तुन गाउँमा १९७६ साल असोज ७ गते जन्मिएका घिमिरेको १०० वर्षको उमेरमा मंगलबार निधन भएको हो । नेपाली साहित्यको मध्यकालदेखि आधुनिक कालसम्म उहाँको महत्वपूर्ण योगदान रहेको छ । घिमिरे नेपाली पद्य कवितामा सबैभन्दा धेरै लोकप्रिय छन् ।
सिंजा सभ्यता सहितको  खस संग्रहालय बन्दै, भव्य शिलन्यास जस्तै उद्घाटन् पनि होला त ?

सिंजा सभ्यता सहितको खस संग्रहालय बन्दै, भव्य शिलन्यास जस्तै उद्घाटन् पनि होला त ?

साहित्य, स्थानिय तह
सागर परियार सयौ वर्षपछि सिंजा सभ्यताको संरक्षणका लागि खष संग्रहालय बन्ने भएको छ । नेपाली खष भाषाको उद्गम स्थल सिंजा, तथा शाक्तिसाली सिंजा राज्यको ऐतिहासिक महोत्सव झल्काउने, भाषा संस्कृति संरक्षण गर्न सिंजामा संग्रहालय बन्न लागेको हो । सिंजा सभ्यताको खस संग्रहालय निर्माणका लागि विहिबार सिंजा गाउँपालिका अध्यक्षले संग्रहालय शिलन्यास गरेका छन् । मागल, बञ्चेबाजा सहितको तामझाम संग्रहालयको शिलन्यास गरिएको हो । सिंजा गाउँपालिका १ विष्टबाडा गाउँमा संग्रहालय निर्माण हुने छ । झण्डै ४ हजार वर्ग मिटर जग्गाामा पुरानै कला संस्कृति झल्कीने शैलीको बनावट भएको र सिंजा सभ्यता सहितको खष संग्रहालय निर्माण गरिने निर्माण समितिका अध्यक्ष देविकृष्ण तिवारीले बताए । उनका अनुसार आजभन्दा ३४६० वर्षअघि अर्थात इशापूर्व १४४५ मा राजा जालन्दरले सिञ्जा राज्य स्थापना गरेका थिए । लामो ऐतिहास बोकेको सिंजा सभ्यताको संग्रहालय
हराउँदै हुड्के नाच र पञ्चेबाजा

हराउँदै हुड्के नाच र पञ्चेबाजा

समाज, साहित्य
नन्दराम जैसी, जुम्ला । कर्णालीमा हुने विवाहबर्तन तथा विभिन्न सभासमारोहमा बजाइने पञ्चेबाजासँगै हुड्केनाच हराउँदै गएको छ । पछिल्लो समय विवाहबर्तन तथा विभिन्न सभासमारोहमा पञ्चेबाजासँगै हुड्केनाचको माग हुन छाडेपछि यो लोप हुनथालेको हो । बजारमा सजिलै उपलब्ध आधुनिक गित संगित र बाजाको आगमनसँगै पराम्परागत रूपमा बजाइने मौलिक लोक संस्कार र संस्कृती हराउन थालेका छन् । केहि बर्षपहिले हुने विवाहबर्तन तथा विभिन्न सभासमारोहमा अनिवार्य जस्तै बनेको हुड्केनाच र पञ्चेबाजाको अहिले माग घट्दै गएको छ । कर्णालीको मौलिकता झल्काउने हुड्केनाच र पञ्चेबाचा बजाउने सीप पछिल्लो पुस्तालाई हस्तान्त्रण नहुनु र नँया पिँढीले समेत सिक्न नचाहाँनुले हुड्केनाच हराउँदै गएको हो । विभिन्न शुभ कार्यमा प्रयोग हुने हुड्केनाच र पञ्चेबाजाको सट्टा आधुनिक तथा पश्चिमेली गित संगितले ठाँउ पाउन थालेका छन् । पञ्चेबाजामा पर्ने नरसिङ्गा,
लक्ष्मीकन्या बुढाको “कर्णालीमा महिला” पुस्तक बिमोचन

लक्ष्मीकन्या बुढाको “कर्णालीमा महिला” पुस्तक बिमोचन

साहित्य, स्थानिय तह
                                                                         कर्णालीका महिला गर्भबाटै हिसांमा सागर परियार महिला अधिकारकर्मी तथा राजनीतिकर्मी, लक्ष्मीकन्या बुढाको कर्णालीमा महिला भाग २ नामक पुस्तक बुधबार बिमोचन गरिएको छ । जुम्लाका सयौ हिंसा पिडित महिलाको उपस्थितीमा पुस्तकको औपचारिक विमचोन गरिएको हो । कर्णालीका महिलाले द्धन्द्ध कालदेखि आज भोगिरहेका विभिन्न पिडाहरुलाई पुस्तक मार्फत देखाइएकोले, महिलाको सहभागितामा पुस्तक लोकाअर्पण गरिएको हो । गुठिचौर ३ मा २०४५ सालमा जन्म भई, दश वर्षे जनयुद्ध देखि विभिन्न आन्दोन तथा महिला अधिकारका क्षेत्रमा काम गर्दै आएकी एक अधिकारकर्मी हुन् । उनले स्वयम महिला अधिकार कर्मीनै, हिंसाको चपेटामा किन छन भन्ने कुरा गम्भीर विषय बनेको बताईन । महिला संग सम्बन्धीत घटनाहरु दैनिक बढ्नुले महिला मुक्तिका नारा मात्र सिमित रहेको उनको भनाई छ । क्षामतावान महिलाको स
माग २० देखि जुम्लामा चलचित्र ‘कचहरी’ प्रर्दशन हुँदै

माग २० देखि जुम्लामा चलचित्र ‘कचहरी’ प्रर्दशन हुँदै

मनोरञ्जन, साहित्य, स्थानिय तह
नन्दराम जैसी जुम्ला । आउँदो माग २० गतेदेखि जुम्लामा कर्णालीको बास्तविक जिबनशैलीमा आधारीत कथानक चलचित्र ‘कचहरी’ को च्यारीटी सो शुरुहुने भएको छ । चलचित्रको छायांकनपछि निर्माण कार्य सम्पन्न भएकाले जुम्लामा करीब एक हप्तासम्म च्यारीटी सो हुने पावर मुभिज प्रोडक्सन प्रा.लिले जनाएको छ । प्रा.लि द्धारा जिल्लामा शुक्रबार गरीएको पत्रकार सम्मेलन मार्फत एक हप्तासम्म प्रर्दशन हुने च्यारीटी सो का अवसरमा चलचित्र हेर्ने मौका नगुमाउन सबैलाई आग्रह गरीएको छ । चलचित्रको कथा, बिषयबस्तु र लोकेसनका आधारमा गतबर्ष पुस ५ गतेदेखि छाँयांकन शुरु भएको थियो । भने केहि दिन अघि मात्र निर्माण कार्य सकिएको छ । पावर मुभिज प्रोडक्सन प्रा.लि का अनुसार केहिदिनपछि चलचित्रको टेलर समेत सार्वजनिक हुने भएको छ । त्यस्तै जिल्लाका हरेक स्थानिय तहमा चलचित्र प्रर्दशन गर्ने तयारी भैरहेको छ । जिल्लाको ४० बर्ष पुरानो कला संस्कृतिको अवस