साहित्य

तेस्रो लहरको कोभिड रोकथाम पूर्वतयारीमा जुटौँ

तेस्रो लहरको कोभिड रोकथाम पूर्वतयारीमा जुटौँ

लेख/विचार, शिक्षा, साहित्य
जुम्ला । जिबन एउटा आफ्नै सुमधुर गतिमा चलिरहेको यात्रा न हो । कहाँ कहाँ कस्ता भाब ल्याएर आइदिन्छ, पत्तै नहुदो रहेछ ? कतै त्यो यात्रा गन्तव्य सम्म नपुग्दै बिश्वनै आक्रान्त भइरहेको यस कठिन समयमा,कोरोना भाइरस (कोभिड–१९) सङ्गको मेलमिलाप त हुने होइन ? छ वर्ष पहिले नेपालमा गएको महाभुकम्पले १५ हजार भन्दा बडि मानिसको ज्यान लिनुका साथै देशका विभिन्न स्थानमा बसेका बालबालिका र उनीहरूका परिवार प्रत्यक्ष प्रभावित नभएका भने हैनन् । नेपालमा भुकम्पको आलो घाउ सेलाउन नपाउँदै हामीले कोरोना भाइरस ंसंक्रमणको जोखिम संग जुद्न परेको छ । दोस्रो नयाँ चुनौतिको सामना गर्न बाध्य छौ । हामीले विगतका ती दिनहरूमा जुन एकताबद्धता देखाएका थियौं, यस महामारीलाई हराउन आज पनि त्यस्तै गर्न जरूरी छ । आफू सक्षम बनौं र सिङ्गो समाजलाइ नै सक्षम बानाऔ । आफू सुरक्षित बनौं र सिङ्गो समुदायलाइ नै सुरक्षित बन्न आग्रह गरौं । हामी जहाँ छौ स
मंहगो मुल्यमा बिक्यो जुम्लामा छायांकन भएको ‘प्रकाश’को डिजिटल राइट्स

मंहगो मुल्यमा बिक्यो जुम्लामा छायांकन भएको ‘प्रकाश’को डिजिटल राइट्स

साहित्य
कर्णाली पोष्ट संबादाता । दिनेश राउतको निर्देशन तथा अभिनेता प्रदिप खड्काको मुख्य भुमिका रहेको सिनेमा ‘प्रकाश’को डिजिटल राइट्स बिक्रि भएको छ । डिएआर मुभिजले सिनेमाको डिजिटल राइट्स खरिद गरेको हो । सिनेमा ‘प्रकाश’का निर्माता महेन्द्र अधिकारी, वितरक रोहित कट्टेल र डिएआर मुभिजका तर्फबाट संचालक श्याम धितालको उपस्थितिमा सिनेमा खरिद सम्झौता गरिएको छ । हाल सम्मकै महँगो रकममा डिजिटल राइट्स बिक्रि भएको निर्माता अधिकारीले बताए । सिनेमाको भारतमा हिंन्दी भाषामा डब गरेर समेत प्रदर्शन गर्ने तयारी रहेको निर्मताले जानकारी दिए । सिनेमा भारतका विभिन्न शहरमा रहेका सिनेमा हलमा नेपाली भाषामा समेत प्रदर्शन गरिनेछ । बिनिस इन्टरटेनमेन्टको प्रस्तुतिमा निर्माण भएको सिनेमामा प्रदीपका अलावा रेनु योगी, दीया मास्के, प्रकाश घिमिरे, पवित्रा खड्का, प्रशान्त श्रेष्ठ, निरज पन्थी, गोविन्द सुनुवार, रामबाबु रेग्मी
लाम्रा संबादःजुम्ली पहिचान झल्काउने बौद्दिक बहस

लाम्रा संबादःजुम्ली पहिचान झल्काउने बौद्दिक बहस

समाज, साहित्य
सागर परियार जुम्ला । खष भाषा उत्पत्ती भएको जुम्ला । बाईसे चौविसे राज्य मध्य शक्तिशाली राज्य जुम्ला । यहाँको रितिरिवाज,सामाजिक चालचलन,रहन सहनमा आफ्नै मौलिकता छ । भने,पन्चेबाजा,हुड्ने नाच,ढाल नाँच,मागले झल्काउने जुम्ली मौलिक संस्कृतिको महत्व पनि विशेष छ । रोपाई चोपाइ,कुलो प्रथा,बडा बस्ने चलन,लगि प्रथा लगायत थुप्रै रितिरिवाज छन् । सिंजा भेग,पानसय दरा,चौधविस क्षेत्रका आफ्नै संस्कृति चाल चलन रितिरिवाज छन् । कोहि परम्परा संरक्षण गर्न नसकेर,कोहि संस्कृति पुस्तान्तरण नभए क्षयिकरण भईरहेका छन् । मौलिकता हराउदै गएको छ । संस्कृति संकटमा छ । जसका कारण हाम्रो पहिचान संकटमा परेका स्थिती छ । यिनै जुम्ली संस्कृति,रितिरिवाज,मौलिकतालाई जोगाउन भविष्यका पुस्तालाई ताजा अभिलेख दिन दस्ताबेजी गर्नका लागि जुम्लामा गत वर्षबाट लाम्रा संबाद नामक बहसको शुरुवात भयो । गत वर्ष कार्तिक २८ देखि ३० गते सम्म संचालन
सिंजा सभ्यता संरक्षण तथा विकास विधेयक संसद सचिवालयमा दर्ता

सिंजा सभ्यता संरक्षण तथा विकास विधेयक संसद सचिवालयमा दर्ता

साहित्य, स्थानिय तह
सागर परियार जुम्ला । सिँजा सभ्यता संरक्षण तथा विकास विधेयक दर्ता भएको छ । आइतबार कर्णाली प्रदेश संसद सचिवालयमा दर्ता भएको सांसद पदम रोकायाले बताए । उनका अनुसार शनिवार विद्येयकको मस्यौदा माथि सुझाब संकलन भएकोमा आइतबार संसद सचिवालयको दर्ता नम्बर ५८ मा विद्येयक दर्ता भएको छ । विद्येयकमा भएका विषयबस्तु माथि छलफल गर्नका लागि संसद चलेपछि अगाडी बढाईने छ । आइतबार संसद सचिवायलमा पुगेर जुम्लाका सांसद नरेश भण्डारी र पदम रोकायाले विद्येयक दर्ता गराएका हुन् । संसद चलेपछि सिँजा सभ्यता संरक्षण तथा विकास विधेयक माथि दफाबार छलफल हुने छ । केहि संशोधन गर्नुपर्ने देखिएपनि संसदमा गहन छलफल हुने त्यसपश्चात विद्येयक पास भएपछि सिंजा सभ्यता संरक्षण तथा विकासको कामलाई गती दिने सांसद रोकायाले कर्णाली पोष्टलाई बताए । नेपालको मूल सभ्यताको उद्गमस्थल सिंजा र त्यससँग सम्बन्धित यहाँको प्राकृतिक, साँस्कृतिक, पुर
‘साहित्य’ समाज रुपान्तरणको कारक तत्व होःसाहित्यकार सायमी

‘साहित्य’ समाज रुपान्तरणको कारक तत्व होःसाहित्यकार सायमी

साहित्य
साहित्य समाजको अभिन्न अंग हो । साहित्यमा समाजको विभित पक्षलाई चित्रण गर्ने क्षामता हुन्छ । समय परिबेश अनुसार साहित्य अघि बढ्छ । खासमा साहित्य वर्तमान अबस्थामा पनि दुरदराजका नागरिककाृ पहुँचमा छैनन् । केहि जानसुन व्यक्तिले साहित्यमा अभिरुचि राखे पनि समाज साहित्य सबैका लागि हो भन्ने संस्कारको विकास भएको छैन् । जसले गर्दा साहित्यको विकास पनि शहर केन्द्रित छ भन्नुमा दुईमत छैन् । यसैबीच समाजमा साहित्यको महत्व,वर्तमान साहित्यको अबस्था लगायतका साहित्यका विभित पक्षका विषयमा केन्द्रित रहेर पारिजात स्मृती केन्द्रका अध्यक्ष तथा साहित्यकार स्नेहा सायमी संग बाल साहित्य लेखक तथा सर्जक यशु श्रेष्ठले गरेको कुराकानीको सार ः आजकल समाज र साहित्य एकअर्कामा कसरी अगाडि बढिरहेको देख्नुहुन्छ? साहित्यकार समाजमै रहने एक प्राणी हो । समाजमा धेरै उतार  चढाव र गतिविधिहरू हुने गर्छन । ती मध्ये अमूक साहित्यकारला
बाजेबज्यैका कथा,नातिनातिनाका चित्र

बाजेबज्यैका कथा,नातिनातिनाका चित्र

शिक्षा, साहित्य
जुम्ला ।  समाजमा बढिरहेको एकल परिवारको चलनले बाजेबज्यैसँग नातिनातिनाहरूको भेटघाट पातलिएको छ । अगेनो वा पिँढीमा बसेर अथवा सुत्नुअगाडि ओछ्यनमा राखेर बाजेबज्यैले कथा भन्ने अनि कथा सुन्दासुन्दै आँखा लोलाएर मिठो निद्रा लिने अवसर नातिनातिना कमै पाउन लागेका छन् । बाजेबज्यैसँग भएका त्यस्ता कथाहरू उनीहरूसँगै गुम्सिएर हराउँदै र समयचक्रसँगै मेटिँदै छन् । अर्कातिर आधुनिकताको मारमा हाम्रा अभौतिक सम्पदा र सम्पत्तिहरू लोभ हुँदै जाने खतरा बढिरेहेको छ । यसै परिप्रेक्षलाई ध्यानमा राखेर गोदावरी सामुदायिक पुस्तकालय स्रोत केन्द्र, गोदावरी, ललितपुरले 'बाजेबज्यैको कथा, मेरो चित्र कार्यक्रम' आयोजना गरेको छ । रिड नेपालको संयोजन तथा शान्ति भोलेन्टियर एसोसिएसनको सहयोगमा यस कार्यक्रम सम्पन्न भएको हो । कार्यक्रममा १५ जनाभन्दा बढी बाजेबज्यै, २० जना कथा लेख्ने बालबालिका तथा २० जना चित्र लेख्ने बालबालिका सहभागी भए
कविताः‘तिमी बिना आमा’

कविताः‘तिमी बिना आमा’

साहित्य
बसन्ती कुँवर दिनरात संसार त पहिलै जस्तै छ आमा तर खुसीकोसुगन्ध हराएको छ आमा, साह्रै कठिन भएको छ तिमीविना मेरो संसार छातीभित्र मन छ तर आनन्द हराएको छ आमा ।। थाहा छैन हुन्छ कहाँ पीडा घरी घरी आमा ओखती यो व्यथाको छैन संसारभरि आमा, झर्छन आँसु तप्पतप्प रोकुँ म कसरी लौ शून्य लाग्छ हरक्षण आफ्नो वरिपरि आमा ।। तिमीविना सुनसान सुनसान छ धर्ती मेरी आमा खोजि रहन्छन यी नयनले सधैँभरि मेरी आमा, दिनरातै तिम्रै तस्बिर छातीभरि टासौँ लाग्छ फेरि तिम्रो न्यानो काखको याद बल्झी आउँछ आमा ।। सास फेर्दा ढुकढुकी नि रोके जस्तो लाग्छ आमा अतितका पानाहरू फेरि फर्की आउँछन आमा, खुसीहरू सारा टाढा टाढा भागे जस्तो लाग्छ मुस्कुराउन खोज्छु तर बादलले छाउँन आमा ।। पाइलाहरू पातालमै भासिएझैँ लाग्छ आमा मनमुटु आँट सारा थाकिएझैँ लाग्छ आमा, हरेस नखाऊ तिम्रै वाक्य सम्झीसम्झी आज पनि अघि बढ्ने रहर मनमा राखि
अभाव र संघर्षबाट कलाकारितामा सफल बन्दै गायक तिर्थ

अभाव र संघर्षबाट कलाकारितामा सफल बन्दै गायक तिर्थ

साहित्य
सागर परियार ।                                                                        जुम्ला ताताेपानी गाउँपालिका ३ नव गायक तिर्थ परियार सांगीतिक क्षेत्रमा अब्बल बन्दै गएका छन् ।सानैदेखि गायन पेशा अंगालेका तिर्थले छाेटाे समयमै गित संगितबाट धेरैकाे मन जित्न सफल भएका छन् । सानाेमा गाउँघरका साना तिना कार्यक्रममा स्टेच गित गाउने तिर्थले अभावका बिच अाफ्नै महेनत तथा संघर्षका बिच अहिले दर्जन बढि गित रेर्कड गरिसकेका छन् । जसमा चर्चित गायिका रेखा जाेशी,टीका सानु लगायतका गायिका हरु संग गित गाएका छन् । भने, विभिन्न दाेहाेरी साझ,ईन्द्रेणिमा पनि दाेहाेरी गाउँदै अाएका छन् गायक तिर्थ परियाले हाल सम्म अाफ्ना करिब १४ वटा गित रेर्कड भईसकेकाे बताए । उनले भने,"गायन मेराे रुचिकाे पेशा हाे । अभावकै बीच गित संगीतकाे पेशा शुरु गरियाे । अझै संघर्ष गरिरहेकाे छु । गित संगितमै भविष्य खाेज्दै छु । सबैकाे साथ सहय
हुम्लाका युवाले निर्माण गरे गोठालाको कथामा म्युजिक भिडियो

हुम्लाका युवाले निर्माण गरे गोठालाको कथामा म्युजिक भिडियो

साहित्य
नरजन तामाङ, हुम्ला– दुर्गम हिमाली जिल्ला हुम्लाका युवाहरुले गोठालाको कथामा म्युजिक भिडियो निर्माण गरेका छन् । पछिल्ला समय मध्यपश्चिम तथा सुदुरपशिचमको ढुकढुकी देउडा ठाडी भाका गित लोप हुदै गएपछि हुम्लाका युवाहरु मिलेर हुम्लामै छायाँङकन तथा भिडियो सम्पादन गरेका छन् । देउडा संस्कृतिलाई माया गर्ने श्रष्टाहरुलाई बजारीकरणमा टिक्न र बिक्न समस्या भएपछि लोप हुन थालेको देउडा ठाडी भाका गीतमा स्थानिय स्तरमै युवाहरु मिलेर म्युजिक भिडियो उत्पादन गरेका छन । समयको परिवर्तनसँगै बजारमा रिमिक्स, आधुनिक लोक गीत संगीतहरुले छुटै पहिचान बोकेको चिन्ता व्यक्त गर्दै हुम्लामै स्थानीय स्तरमै देउडा ठाडी भाका गीतको हुम्लामै पहिलो पटक छायाँङकन गरेका छन् । दुर्गम हिमाली जिल्ला हुम्लाकै युवाहरु मिलेर गोठालाहरुको कथामा आधारित देउडा ठाडी भाका गितको छायाँङकन गरेको निर्देशक पदम राज हमालले जानकारी दिए । जीन्दगी अधुरो बनाई

गृहमन्त्री र ७ प्रदेशका आन्तरिक मामिला मन्त्रीको बैठक सिंहदरबारमा

राजनिति, साहित्य
काठमाडौं । गृहमन्त्री खगराज अधिकारी र ७ प्रदेशका आन्तरिक मामिला मन्त्रीहरुको बैठक सिंहदरबारमा जारी छ । गृहमन्त्री अधिकारीले विपद् ब्यवस्थापन र निर्वाचन सुरक्षाबारे छलफल गर्न भनेर सबै प्रदेशका आन्तरिक मामिला मन्त्रीहरुलाई काठमाडौं बोलाएको बताइएको छ । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीको सिफारिसमा राष्ट्रपतिले जेठ ७ मा दोस्रो पटक संसद विघटन गरेर निर्वाचनको घोषणा गरेकी छिन् । कात्तिक २६ र मंसिर ३ मा चुनावको घोषण गरेपछि सो कदम विरुद्ध परेको रिट सर्वोच्च अदालतमा विचाराधीन छ । बैठकमा प्रहरी प्रमुख शैलेश थापा क्षेत्री, सशस्त्र प्रहरीका महानिरीक्षक शैलेन्द्र खनाल र राष्ट्रिय अनुसन्धान विभागका प्रमुख गणेश अधिकारी पनि सहभागी छन् । शुक्रवार राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले शितल निवासमा बोलाएर गृहमन्त्री अधिकारी र ३ सुरक्षा निकायका प्रमुखसँग छलफल गरेकी थिइन् ।